Nafaka kimden, ne kadar süreyle istenir? Üç nafaka türü birbirine karıştırılıyor

Boşanma davalarında en çok sorulan konu nafaka. Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası ayrı şartlara bağlı ve her biri farklı zamanda sona eriyor.

Boşanma sürecine giren eşlerin çoğu nafakayı tek bir ödeme sanıyor. Türk Medeni Kanunu ise üç ayrı nafaka düzenliyor ve her biri farklı bir ihtiyaca karşılık geliyor.

Dava sürerken: tedbir nafakası

Kanunun 169. maddesine göre hâkim, dava açılınca eşlerin barınmasına, geçimine ve çocukların bakımına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alıyor. Tedbir nafakası kusura bakılmadan bağlanıyor ve karar kesinleşene kadar sürüyor.

Çocuk için: iştirak nafakası

Velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorunda. İştirak nafakası kural olarak çocuk ergin olunca sona eriyor. Eğitimi devam eden çocuk, ergin olduktan sonra kendi adına yardım nafakası isteyebiliyor.

Boşanmadan sonra: yoksulluk nafakası

İzmir’de aile hukuku alanında çalışan Av. Yağmur Tahtasız, en çok tartışılan türün yoksulluk nafakası olduğunu belirtiyor. Kanunun 175. maddesine göre boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve kusuru daha ağır olmayan eş, diğerinden mali gücü oranında süresiz nafaka isteyebiliyor. Tahtasız’a göre süresiz ifadesi ömür boyu anlamına gelmiyor, çünkü kanun nafakanın sona ereceği hâlleri de sayıyor.

Nafaka ne zaman kalkar ya da değişir?

1. Nafaka alan eş yeniden evlenirse ya da taraflardan biri ölürse nafaka kendiliğinden sona eriyor.
2. Nafaka alan eşin evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması ya da yoksulluğunun ortadan kalkması hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılıyor.
3. Tarafların mali durumu değiştiğinde nafakanın artırılması ya da azaltılması istenebiliyor.

Nafaka borcunu ödemeyen kişi hakkında alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilebiliyor. Tahtasız, nafaka kararlarında yıllık artış oranının baştan belirlenmesinin sonradan açılacak artırım davalarını azalttığını ekliyor.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Kaynak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 169, 175, 176, 182, 328; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 344.