Alberta Başbakanı Danielle Smith, eyaletin Kanada’dan ayrılmasına yönelik halktan gelen 700 bine yakın imza talebinin mahkeme kararlarıyla susturulamayacağını Perşembe günü açıkladı. Smith, 19 Ekim’de yapılması planlanan referandumda eyaletin geleceğine halkın karar vereceğini belirtirken, Kanada Başbakanı Mark Carney ise ayrılık girişimlerinin “Netlik Yasası” kurallarına uygun olması gerektiğini vurguladı.
Başbakan Smith, kendisi ve hükümetinin Alberta’nın Kanada’nın bir parçası olarak kalmasından yana oy kullanacağını ifade etti. Ancak eyaletteki bir yargıcın, yerli “İlk Uluslar” gruplarına danışılmadığı gerekçesiyle bağımsızlık referandumu talep eden bir halk dilekçesini iptal etmesine sert tepki gösterdi. Smith, tek bir yargıcın hatası nedeniyle yüz binlerce Albertalının sesinin kısılamayacağını ve eyaletin geleceğine mahkemelerin değil, halkın karar vereceğini vurguladı.
19 Ekim’de yapılması planlanan referandumda Albertalılara “Alberta Kanada’nın bir eyaleti olarak kalmalı mı, yoksa Alberta Hükümeti, Alberta’nın Kanada’dan ayrılıp ayrılmayacağı konusunda bağlayıcı bir eyalet referandumu düzenlemek için Kanada Anayasası uyarınca gerekli yasal süreci başlatmalı mı?” sorusu yöneltilecek.
Kanada Başbakanı Mark Carney, eyaletin ayrılma yönündeki herhangi bir girişiminin, 1995 Quebec referandumunun ardından yürürlüğe giren “Netlik Yasası” kurallarına uygun olması gerektiğini hatırlattı. Bu yasa, gelecekte yapılacak bağlayıcı bir bağımsızlık referandumunda seçmenlerin “net bir çoğunluğunun” onay vermesini ve sorunun federal meclis denetiminden geçmesini şart koşuyor.
Batı eyaleti Alberta’da federal hükümete yönelik hoşnutsuzluk, uzun süredir doğal kaynakların yönetimi ve iklim yasaları nedeniyle derinleşti. Birçok Albertalı, zengin kaynaklarıyla ülkeye aldıklarından daha fazla katkı sağladıklarını savunuyor.
Başbakan Carney, federal gücün Ottawa’da merkezileşmesini eleştiren Smith yönetimiyle uzlaşma sağlamak adına, Pasifik kıyısına uzanacak bir petrol boru hattı inşasını da içeren iklim ve enerji anlaşmasına imza atmıştı. Bu adımlara rağmen eyaletteki bağımsızlık yanlısı hareket gücünü koruyor.
