Arizona merkezli Katalyst Space Technologies firması, yörüngesini kaybeden NASA’nın Swift gözlemevini kurtarmak amacıyla uzayda ilk robotik operasyonu başlattı. Önümüzdeki haftalarda üç kollu robotik LINK aracı, 360 kilometre irtifaya düşen teleskobu yakalayarak yörüngesini yeniden 600 kilometreye yükseltmeyi hedefliyor. Bu tarihi görev, Swift’in evrenin ilk dönemlerine ışık tutan benzersiz araştırmalarını sürdürmesi için büyük önem taşıyor.
2004 yılında fırlatılan Swift gözlemevi, devasa yıldızların ölümleriyle oluşan süper yüksek enerjili patlamaları inceliyordu. İlk fırlatıldığında 600 kilometre yükseklikteki yörüngesinde görev yapan teleskop, artan güneş faaliyetleri nedeniyle hızla irtifa kaybetti. Son iki yılda yaklaşık 360 kilometre yüksekliğe gerileyen teleskobun, 300 kilometre sınırına ulaşmadan kurtarılması gerekiyor.
Katalyst Space Technologies mühendisleri, kurtarmanın imkansız hale geleceği 300 kilometre sınırına ulaşılmadan önce harekete geçti. Firma, sadece sekiz ay gibi kısa bir sürede LINK uzay aracını tasarlayıp üretti. Buzdolabı boyutundaki bu üç kollu robot, kameralar, yönlendirme sistemleri ve küçük iticilerle donatıldı.
LINK, önümüzdeki birkaç hafta boyunca sistemlerini tek tek aktif edecek. Sürekli irtifası değişen ve hareket halinde olan Swift teleskobuna yaklaşarak onu her açıdan fotoğraflayacak. Swift’in uzayda yakalanmak üzere tasarlanmaması nedeniyle bu yaklaşma ve kenetlenme süreci oldukça yavaş ve hassas ilerleyecek.
Görevin en kritik anı, LINK’in üç robotik kolunu uzatarak Swift teleskobunu yakaladığı an olacak. Başarılı bir kenetlenmenin ardından LINK, küçük itici motorlarını ateşleyerek teleskobun yörüngesini yükseltecek. Bu manevra, iki ila üç ay sürecek yavaş ve hassas bir süreçle Swift’i yeniden 600 kilometre yüksekliğindeki güvenli yörüngesine taşıyacak.
Bu tarihi operasyonun tamamen başarıyla sonuçlanması, gelecekte Hubble Uzay Teleskobu gibi daha büyük uzay araçlarını kurtarma görevleri için de yeni bir dönemi başlatabilir.
