Orta Doğu’daki artan tansiyon ve karşılıklı saldırılar küresel piyasalarda düşüş eğilimini sürdürüyor. ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’na yönelik ablukanın yeniden başladığını ve boğazdan geçen gemilerden yüzde 20 geçiş ücreti alınacağını duyurdu. İran Silahlı Kuvvetleri’nden yapılan açıklamada ise ABD’nin boğaza müdahale etmesine izin verilmeyeceği belirtildi.
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bekayi, sürecin kriz aşamasına girdiğini ifade etti. Bu gelişmelerin ortasında Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’nın güneyinde iki BAE tankerinin İran füzeleriyle hedef alındığını, bir mürettebatın hayatını kaybettiğini ve sekiz kişinin yaralandığını bildirdi.
Hürmüz Boğazı’na ilişkin çelişkili açıklamalar, yatırımcıları riskli varlıklardan uzaklaştırıyor. Hafta sonu Bahreyn, Kuveyt, Katar, Ürdün ve Umman’ı kapsayan saldırıların ardından iki ülkenin boğazın kontrolünün kendilerinde olduğunu iddia etmesi, diplomatik süreci tehlikeye attı. Yeniden başlayan saldırılar, uzun vadeli bir ateşkesin mümkün olup olmadığına dair endişeleri artırıyor.
ABD ve İran arasındaki gerilim petrol fiyatlarını yükseltirken, Hürmüz Boğazı’ndaki çatışmaların enerji arzında aksamalara ve enflasyonist baskıları artırabileceği endişeleri piyasalarda risk algısını yükseltiyor. Yapay zeka hisselerindeki aşırı yükseliş endişeleri ve yarı iletken piyasasındaki dalgalanmalar, teknoloji sektörünün istikrarlı büyümesini engelliyor.
Yatırımcılar, ABD’de açıklanacak enflasyon verisini yakından takip ediyor. Son bir ayda petrol fiyatlarındaki geri çekilmeye rağmen, ABD’de TÜFE’nin aylık bazda değişim göstermesi beklenmiyor. Bu veri, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz beklentilerini şekillendirecek.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, çekirdek enflasyon verisinin yüksek gelmesi durumunda para politikasında sıkılaştırmanın gerekebileceğini belirtti. Fed Başkanı’nın Kongre’deki sunumu da piyasaların odağında olacak. Bilanço döneminin başlamasıyla birlikte, büyük ABD bankalarının açıklayacağı sonuçlar piyasalardaki oynaklığı artırabilir.
ABD Hazine Bakanlığı, haziran ayında federal bütçe açığının 120 milyar dolarla beklentilerin altında kaldığını duyurdu. ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını artırması, Hürmüz Boğazı kaynaklı tedarik sıkıntısı endişelerini yükselterek Brent petrolün varil fiyatını 85 doların üzerine çıkardı. Bu durum, Fed’in faiz artırımına gideceğine yönelik beklentileri güçlendirerek pay piyasaları üzerinde baskı oluşturuyor.
Analistler, ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırılarının küresel ham petrol arzında aksamalara yol açma potansiyelinin enflasyon endişelerini yeniden canlandırdığını ve küresel faiz oranlarına ilişkin belirsizliği artırdığını belirtiyor. Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyonist endişeleri körüklemesiyle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyrederken, dolar endeksi hafif düşüş gösterdi. Altının onsu ise önceki günkü düşüşün ardından alım fırsatı sunmasıyla yükselişte.
New York borsası, ABD ile İran arasındaki gerilim ve teknoloji hisselerindeki satış baskısı nedeniyle negatif seyretti. Özellikle yarı iletken hisselerindeki düşüşler piyasalar üzerinde etkili oldu. Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq endeksleri değer kaybetti.
Avrupa borsaları ise jeopolitik gerilimlere rağmen alış ağırlıklı bir seyir izledi. Telekomünikasyon ve enerji hisselerindeki yükselişler kayıpları telafi etmeye çalışsa da teknoloji hisselerindeki düşüşler iyimserliği sınırladı. Avrupa tahvil piyasalarında satış baskısı görülürken, İngiltere Merkez Bankası’nın yıl sonuna kadar faiz artırımına gidebileceği tahmin ediliyor.
Asya piyasaları da satış baskısı altında kaldı. Çin’in haziran ayı ihracatı beklentilerin üzerinde artış gösterse de Güney Kore’de artan enflasyonist baskılar nedeniyle politika faizinin artırılması bekleniyor. Japonya’da sanayi üretimi beklentilerin altında artış gösterdi. Bu gelişmelerle Japonya, Güney Kore, Çin ve Hong Kong borsaları geriledi.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 1,60 değer kaybederek tamamladı. Dolar/TL ise bankalararası piyasada önceki kapanışın hemen üzerinde işlem gördü. Analistler, yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD enflasyon verisi ve Orta Doğu’daki gelişmeleri yakından takip edeceklerini belirtti.
